Aoga:, Saienisi
Fa'aaliga fa'asaienisi o ona po nei o le lalolagi o se taunuuga o le atina'eina o tomai faasaienisi
O le saienitisi faaonapo nei o le lalolagi ua na o se tasi o mea e ono mafai ona i ai i le mafaufau o le tagata ma fuafua ai. O lo'o iai fa'atasi ma isi ata uma - o a'oa'oga fa'alotu, talafatu, fa'afilosofia, e talitutusa lava ma latou, o lo'o i ai se uiga masani o isi ata vali, ae aofia ai foi ma le tele o vaega taua o lona fa'aaliga ma le a'afiaga o le mafaufau ma le lalolagi.
O le faavae o paradigm faasaienisi i ona po nei o le lalolagi faalenatura ata faasaienisi o le lalolagi, o loo i ai se manatu o tagata autu e uiga i avanoa, taimi, natura, o le tagata ma lona tulaga i mea uma. O le mea moni, o nei faafitauli uma o lo'o i ai i isi ata vali o le lalolagi, o le mea sili ona taua o lo tatou tomai e iloagofie ai lenei "tagata faasaienisi" ina ia mafai ai ona fa'amaonia lelei o tatou mafaufau ma mea e fiafia i ai.
O le faafitauli e na o le amataga lava, e foliga mai e faigofie, ona tatou te masani uma lava i aiaiga masani o le fa'aonapo nei o le lalolagi o lo'o aofia ai mai le aso a'oga. Ae peitai, e oo mai nei le filosofia ma methodology o le faasaienisi e lē mafai ona tuuina atu se tali manino ma le tonu lava i le fesili, o le a le faasaienisi ma le mea e le.
O nisi o faifilosofia, o sui o aoga a le aoga ma aoga fou, na finau faapea o le faasaienisi faaonaponei faaonapo nei o le lalolagi ua vavaeese mai le leisi tusi faamaonia e ala i se faailoilo faailoga. O nei faailoga ua lagolagoina pea le mataupu faavae o le faamaoniga ma le faaseseina o mea moni.
O isi a'oga faafilosofia (sophists, academicics) na maua le eseesega tele i le auala e mafaufau ai, lona tolu - i le fa'aaogaina po'o le fa'aaogaina o metotia o le matematika o su'esu'ega. Ae o le a lava le auala o le eseesega o le a faaaogaina, i le faaiuga, na manino mai latou te le'i tuuina mai se tali manino. O se fa'ata'ita'iga, o se mea masani le iloa e le o ni a'oa'oga faasaienisi, o metotia o su'esu'ega fa'asaienisi ma fa'amatalaga o mea moni e talafeagai, ma le isi itu, o le tele o fa'asaienisi fa'asaienisi e le maua ai se fa'amaoniga po o se fa'auigaina ua maua i le fesoasoani o metotia faasaienisi. O lea, ua aliali mai e le vaega o le faasaienisi o se amio saʻo patino o meatotino faiga o le ua auai i le eseese faapotopotoga ma vaevaega, ma i le isi vaega o loo mamao mai so o se lala o le poto faasaienitisi.
Saienisi, e avea o se vaega taua o le malamalama ma manatu e uiga i uiga sili ona taatele, meatotino ma tulafono a le atulaulau, na mafua mai i le faavasegaina ma le faalauteleina o nisi o mataupu faasaienisi faalenatura. O le ata faasaienitisi o le lalolagi ua atiina ae i luga o le faavae o manatu autasi e taumafai ai e tuuina mai tali i fesili taua e uiga i le lalolagi. O le tele lava o nei manatu e aofia ai manatu e uiga i le vailaau (mataupu) ma ituaiga o lona gaioiga ma le atinae, e uiga i le avanoa ma le taimi, e uiga i le mafua'aga, mamanu ma fegalegaleaiga, manatu e uiga i le Cosmos.
O se taunuuga o le tuufaatasia o tagata taitoatasi, "ata" ata vali o le lalolagi - geo- ma heliocentric, eletise ma masini, atomic ma cosmological, o le ata faaonaienisi faaonapo nei o le lalolagi na tupu. O lo'o fa'avae i luga o taunu'uga o le saienisi masani fa'aonaponei ma e tele ni uiga e iloagofie ai mai i latou na manumalo muamua. O nisi o vaega autu o sea e mafai ona taʻua o faiga, tulaga mo le tagata lava-faalapotopotoga ma le loto ua toe faia, evolutionism lalolagi ma talafaasolopito. O nei faailoga e galulue faatasi i le taimi lava e tasi o ni mataupu faavae mo le fausiaina o se ata o se ata faasaienisi, aua latou te atagia ai tulafono faavae o le i ai o le natura.
O nei uiga taua o le malamalama fa'aonaponei o le lalolagi i luga oa latou tulaga masani e fetaui ma le maualuga o le saienisi fa'ataienisi ua ausia i le taimi nei.
Similar articles
Trending Now