News ma Society, Filosofia
O le uiga o le mataupu: o le manatu ma meatotino
Autu manatu o filosofia - mataupu ma le agaga. Idealists ma materialists maua ai uiga eseese o latou uiga, ae malilie e uiga i le i ai le faamoemoega o mataupu. O le faavae faaletino o le lalolagi. I lenei tulaga, o le atamamai faapea, o le uiga o le mataupu - o le gaoioiga, avanoa ma le taimi. Ua i ai lona ute moni ma specificity.
manatu
O le faauigaga faafilosofia o mataupu taua ai e faapea o lenei ituaiga o mea moni faamoemoega, uma o loo i ai e aunoa ma le malamalama o le tagata. Mataupu, uiga, o ituaiga o olaga o loo talanoaina i le tusiga, ua faamatalaina o le faafeagai o le agaga. E embodies uma e leai ni ola, e le pei ola moni, o le agaga. I filosofia, tusa lava po o ua malamalama e pei o le fatu, knowable e le lagona, ae taofia pea lona uiga, e tusa lava po o le iloa o ia. O lea le mea faamoemoega.
Ontology conceptualize le natura ma le matafaioi o le mataupu i ai. Fesili e uiga i le taua o le mataupu i le manu o le faiga o le lalolagi e lua i filosofia: idealism ma mea faalelalolagi. I le tulaga muamua, ua talitonu o ia e malamalama o le mataupu autu ma le lona lua. O le mataupu lona lua o le manatu o le mataupu faavae muamua o le olaga. Tusa lava po o loo i ai i se ituaiga e le iʻu, ua i ai le tele o meatotino ma uiga, o lo latou lava fausaga ma galuega tauave. Ae i le tulaga o le lalolagi, e uiga i le aoao o mea. Ae peitai, i luma sa i ai se crystallization o manatu e uiga i le meatotino o le mataupu, ua oo mai le filosofia se auala umi o le mafaufau e uiga i le natura o lenei aafiaga matautia.
Talutalu o manatu
na faia filosofia o se lalolagi o le malamalama o na mea faitino e pei o tagata, mataupu. uiga faamoemoega lalolagi avea le mataupu o le tagata mafaufau manatunatuga i taimi anamua. O le faavaeina o le uluai faiga o manatu i luga o le natura ma le matafaioi a le tina o le Greek faifilosofia Thales. Sa ia taʻua e faapea o le mataupu faavae autu o le olaga o le vai e pei o se mea moni mea. Sa i le gaepu, ma suia ai le lalolagi o le faamaoni o latou meatotino o faatinoga. Sa mafai ona suia foliga, ae sa tumau pea le lava lona ute moni. Vai o knowable e ala i le mafaufau lelei, ma ona suiga malamalama i le mafuaaga. Lea ua taua Thales matauina muamua e uiga i le natura o le faamoemoega o le mataupu ma ona universality.
Mulimuli ane, faaleleia Heraclitus ma Parmenides malamalama i le uiga o le faamoemoega o le tagata, ma tuu ai le tele o fesili fou. O le manatu o Democritus, o lona teori atomika na avea ma se puna o manatunatuga i le faagaioiga o le uiga autu o le avea. O le faafitauli o le tetee o le lalolagi e lelei ma mea faaali faafetai i Palato. So o se mea i le lalolagi o le taunuuga o le sootaga o le manatu ma mataupu. Ma ona leai lea o se fesili ontological taua: o le mea i le mataupu? O lenei fesili a le tele o manatu tuuto Aristotle. Sa ia tusia lea mataupu - Ua sensually substratum mea iloa o mea taitasi.
I nai seneturi na sosoo ai, o le talanoaga e uiga i le mataupu na o le i le tulaga o le finauga i le va o manatu faalelalolagi ma idealistic. E na o le mapuna aʻe o le faasaienisi toe faia ai ata faanatinati le taimi e tasi i luga o le faamatalaga o le mataupu. I lalo o ua amata ona malamalama i le mea moni faamoemoega o loo i ai e tusa ma lona lava tulafono, tutoatasi o le vaaiga a tagata. Atamamai, faalagolago i suesuega faasaienisi amata ona malamalama i le meatotino ma ituaiga o le lalolagi faamoemoega. Latou faavae mea meatotino e pei o le umi, inertia, vaega tele, indivisible, impermeability. Sili atu na maua talu ai nei i le fisiki faailoa i faasalalauina faafilosofia e pei o se fanua, electrons ma m. P. Uiga mataupu i filosofia avea ma se vaega taua o le ata. Mauaina o le fisiki po nei faatamaoaigaina ma tuuina atu nei manatu faavae i le ontology, manatu fou e uiga i le meatotino ma le faatulagaina o mataupu. Aso nei o le mauaina o le faanatinati o le faafitauli o le faamaopoopoga o manatu "mataupu" ma le "malosi."
meatotino
Faamatalaina o faagasolo le atamamai mataupu e faamatalaina lona meatotino. O lenei e mafai ai e malamalama i le auiliiliga o le aafiaga matautia. Le meatotino autu o mataupu - o le objectivity o lona i ai. E le suia lona foliga ma meatotino i vaaiga a tagata e aunoa ma le i ai, o lo o noatia i le tulafono faaletino o le olaga. A meatotino lona lua e faamaotiina ai le aano o le fuaitau "mataupu" o le faiga. Mataupu e faamatalaina i le fuafuaina lelei ma le fausaga. Isi meatotino aoao o mataupu - gaoioiga. O mataupu e suia ma atinae, ua dynamics. I le faaopoopo atu, o le mataupu o le tomai faapitoa e faatulaga ma manatunatuga. O se vaega taua o le o taʻua informativeness. E mafai ona teuina ma auina atu faamatalaga e uiga i lona amataga, atinae, fausaga.
meatotino Aoao o atamamai mataupu talitonu foi lona indestructibility, ma e le mafai ona faia. E le mafai ona toese pe faaopoopo auala ua iloa e tagata, o le lalolagi o tagata ola tutoatasi. e leai se amataga po o se gataaga o le tina, e lei faia e se tasi, e le amata ma o le a le muta lava. O se meatotino taua o le mataupu o lona determinism, o mea faitino uma ma mea i le lalolagi e faalagolago i le sootaga fausaga i totonu. Mea uma lava i le mea lalolagi e noatia i tulafono faamoemoega, ei ai se mea uma mafuaaga ma le aafiaga. O le tulagaese o le mataupu - o se tasi lea vaega taua. O le lalolagi e le mafai ona tutusa mea e lua, o mea taitasi ua i ai se tuufaatasiga tulaga ese. I le faaopoopo atu i nei meatotino o mataupu o loo faasoasoa uiga patino e fananau mai i ai, e tusa lava po o le ituaiga o olaga. Meatotino uiga o mataupu ma le suesuega - o se nofoaga taua o filosofia po nei.
uiga
O le mataupu o ontology ma epistemology o mataupu. Uiga ma meatotino o lona tumau, aoao, e tusa lava po o le ituaiga o olaga. matauina le Faa-Eleni anamua e faapea o le mataupu o faagaioiga uiga ese. O i tatou te maua i le mafaufau e le gata i gaoioiga faaletino, ae volatility taumasuasua mai se tulaga i le isi.
Mataupu e faavavau i le taimi, ona e le maua le manatu uluai amataga ma le faaiuga. I le faaopoopo atu, e le gata i vaega spatial. Manatunatuga atamamai o uiga taatele o le mataupu taitaiina i latou e faailoa lona uiga faavae. Tutoatasi ai o lona fausaga, lea foi o se meatotino faavae le lalolagi. uiga autu o mataupu - o le gaoioiga, avanoa ma le taimi, oi latou o le mataupu o le loloto auiliiliga faafilosofia ma manatunatuga.
fausaga
O tagata atamamai o aso anamua tulaʻi fesili taua: O le a le mataupu, pe e le iʻu, mai lea e afua mai? Mai le sailiga o tali sa ou fanau ontology, lea e taʻuamiotonuina ai le i ai o le uiga faapitoa o le mataupu. E tuufaatasia foi se talaaga faʻalemafaufau e faasaga i ai i aso nei ua uiga e igoa o le mataupu. Ae o le tali muamua i le fesili o le ua tuuina atu lona fausaga ae o se vaega o filosofia faa-Eleni anamua. finau teori atomika o Democritus o lea mataupu e aofia ai le fasimea tamai - atoms, lea e mafai ona vaaia e le mata o le tagata ma o loo i ai i avanoa saoloto. O le atoms ua suia, ae o le mea o loo faavasegaina i latou, ma liuliuina ma fetuutuunai.
Faatasi ai ma le toe afio mai o manatu faasaienisi e uiga i le faatulagaga o mataupu ua suia, o le manatu faavae o le ola ma mataupu nonliving, taitasi lea o le ei ai lona lava faatulagaga. e aofia ai e leai ni ola Lalolagi o latou tulaga e pei fasimea, atoms, elemene vailaau, molecules, paneta, paneta faiga, o fetu, aniva, faiga galactic. e aofia ai meaola o le sela, acids ma polotini foafoaga multicellular faitau aofai biocenosis ma le biosphere. faailoa atu foi i tagata atamamai o manatu faavae o le mataupu lautele, lea e aofia ai le fausaga genus, aiga, vaega faaleatunuu, tagata.
O le atinae o le faasaienisi ua taitaiina i le manu o se isi manatu i luga o le faatulagaga o mataupu, o loo ua faaesea microcosm, macrocosm ma megaworld. ua fuafuaina e le fua o nei tulaga e ala i le uiga autu o le mataupu: taimi ma avanoa.
Faagaioiga: o le natura ma le meatotino
O le gaoioiga o le taimi - o se mataupu e uiga ia ua faailoa mai i aso anamua. Ui i lea, o tagata ua e matauina i le lalolagi i fafo e leai se mea tumau - suiga mea uma, e tafe mai le tasi ituaiga i le isi. Malamalama i lenei aafiaga matautia ua taitaiina i le mapuna aʻe o le mataupu muamua e lua o lona ute moni. I se lagona o le faagaioiga o le vaapiapi o se gaoioiga spatial o mea faitino mai le tasi tulaga i le isi, i le tulaga lenei e leai se suiga o le mea faitino. I lea tulaga, o le gaoioiga - o le faafeagai lena o le filemu. Lautele tautala, le gaoioiga - O so o se suiga mea, o le dynamics o ona foliga ma meatotino. Ma o le tulaga masani lenei o mataupu. E pei o le uiga o le uma o le mataupu, gaoioiga e fananau mai i ai muamua, genetically. O uiga o so o se ituaiga mea. Ma e le mafai e aunoa ma le mataupu, e leai se gaoioiga upega. Loo taoto ai iina lona uiga attributive. Mataupu o loo i le atinae, o le gaoioiga, sa ia taumafai pea mo le lavelave, o ese mai le pito i lalo e maualuga atu. E tatau foi ona taʻua e faapea o le gaoioiga o se sini, o se suiga i ai e mafai ona faia se faiga.
Faagaioiga o se uiga o le mataupu ua i ai se aofai o meatotino, ua masani ona ambivalent. Muamua o le uma ai e faamatalaina i le atoatoa ma le aiga. e fesootai atoatoa i le mea moni e faapea o le fananau mai o le gaoioiga i totonu o so o se ituaiga o mataupu, e leai se mea i le lalolagi, e le i malologa. I lenei tulaga, o so o se gaoioiga faapitoa o loo faia pea i le filemu, e mautinoa lava o le, ma o iina e lona relativity. Taofia, o le gaoioiga o tagata taitoatasi o le siitia atu i se faiga fou, ma o se tulafono aʻiaʻi. Foi, o le gaoioiga o faasalaga uma e lua o le oloia ma faifai pea. Lotovii e discontinuity e fesootai ma le tomai o tagata o le mataupu i foliga o tagata taitoatasi, f.t.t. paneta, aniva ma t. D. se faaauauina o le gafatia e le tagata lava ia-e faatulaga i faiga taua.
gaoioiga ituaiga
O le uiga autu o le faagaioiga o le mataupu, lea e mafai ona ia faia le tele o ituaiga. fuafuaina latou faavasegaina Engels, o le na maua ai le 5 ituaiga autu:
- masini; o le pepa faatumu faigofie - agai mea faitino;
- faaletino, e faavae i luga o le tulafono o le fisiki, na faatatauina e le malamalama, vevela, magnetism, etc;..
- o le fegalegaleaiga vailaau o molecules ma atoms;
- moni - lava tulafono faatonutonu, ua toe faia ma le atinae i ecological faiga ma nuu moni;
- lautele - e le o ituaiga uma o le iloa ma liua gaoioiga tagata.
ua faia ituaiga uma o gaoioiga i totonu o se faiga faatulagaga lavelave, mai faigofie e faigata. O nei faiga ua noatia i le tulafono lava lea e tasi:
- i le va o ituaiga o lafo i ai fesootaiga tau kenera, taitasi ituaiga faigofie o loo avea ma faavae mo le atinaeina o le sili atu ona faigata ma e aofia ai i mea uma ona vaega;
- taitasi ona maualuga ei ai lona lava eseesega tulaga ese, e taitai atu ai i se atinae qualitative o le mataupu.
e le o le faamatala atu lea o le ituaiga maualuga o le lafo na o le faatinoga o tulafono faaletino ma vailaau. e aofia ai le faagaioiga o le lotogatasi o le uma o le lalolagi faaletino, e aofia ai le a malamalama tagata.
Le talafaasolopito o le manatu faavae o le "avanoa" ma le "taimi"
Taimi ma avanoa o uiga o mataupu amata ona conceptualized e tagata umi i luma o le foliga mai o filosofia. E oo lava i tagata anamua, le pulea o le lalolagi, e iloa o le i ai o nei ofoofogia. Lē gata i lea, ua latou iloa o se atoa indivisible, fuaina o le va o le itula ma ao nisi vaega spatial.
manatu Mythological o le avanoa ma le taimi e tele e ese mai i aso nei. faaali le Taimi o se ituaiga o mea cyclic, lea e le o faatonuina mai le taimi ua tuanai i le lumanai e pei ona masani ona tatou, ao le taimi e tasi faatasi o loo i ai i lalolagi e ese: a lalolagi o latou tuaa, o le lalolagi o le atua ma le lalolagi o le olaga o aso nei. O le mataupu o le "taeao" na aliali mai i le vaega maualuga o le atinae o le lalolagi. Lea e mafai i le taimi o feoaʻiga i le va o faaputuga, e pei o le va. I le tele o faiga mythological i se sootaga spatial o le laau. O lea, i le "Soia" o loo faamatala ai pe faapefea le tagata tuai "faasalalau atu le manatu o le laau," o lona uiga. E. malaga i luga o laau, e noatia taimi.
Manatu o le avanoa e tulaga ese foi. E foliga mai e totonugalemu ma le faaiuga. O lea, sa talitonu o loo i ai se nofoaga autu o le lalolagi, e masani lava o nisi ituaiga o nofoaga paia, ma o le ai tuluiga o le lalolagi, ina ua uma lea e oo mai le fāʻatu bezmaterialny vevesi. I le gata i lea, ua faatatauina le va igoa, o lona uiga, sa le o toniga: .. O nofoaga lelei ma le leaga. tapuaʻi le tagata i le lalolagi mea uma, e aofia ai le avanoa ma le taimi.
Faatasi ai ma le toe afio mai o le malamalama suesuega faasaienisi o nei ofoofogia ua suia. Oo mai le iloaina o le mea uiga o le faamoemoega, ona fuaina ma e noatia i le tulafono o le fisiki.
Space: o le natura ma le meatotino
Space o se uiga mataupu i analog le lalolagi faaletino ma o le tulaga muamua o le aveeseina. O loo i ai le meatotino nei:
- le umi, o lona uiga, o le i ai ma le fesootaiga o so o se elemene .. ua faamatalaina o le lotogatasi ma le faaauauina ma le discontinuity e aofia ai le vaega o tagata, lea faatasi faaopoopo i luga e āoāo lē gata;
- e faatafa-tolu - e tusa ai ma tapulaa faaletino i le va o le umi, lautele ma le maualuga; E tusa ai ma le manatu o Einstein, ei ai se lona fa faamaopoopo au - taimi, ae e le o talafeagai le gata i totonu o le faavae o le fisiki, i le avanoa e faatafa-tolu faaalia le iʻu ma muta mai;
- Eseina - avanoa e mafai ona vaevaeina i le tele o vaega: mita, kilomita, parsecs;
- laugatasia lona uiga e le oi ai le avanoa o so o se vaega filifilia;
.. - isotopic, o lona uiga tutusa o so o se vaega filifilia;
- āoāo lē gata - avanoa e leai se amataga po o se gataaga.
Taimi: o le manatu ma meatotino
A o faamatalaina uiga mataupu o se ituaiga faapitoa o le faagasologa i le lalolagi i le faamoemoega ma ei ai uiga faapitoa. E leai se analogue i le mea lalolagi ma o se aveeseina o le tulaga lona lua. O le taimi foia, ua le aunoa ona faatonuina mai le taimi ua tuanai i le lumanai e ala i le tulaga o le taimi nei, ma o le gaoioiga e le mafai. O loo faamatalaina e le umi ma le faasologa. tupu faagasologa i le faasologa, o le laasaga e le mafai ona suia lona faamuamua. Taimi taimi faifai pea ma motu. O se vaitafe e leai se amataga po o se gataaga, ae e mafai ona vaevaeina i ni vaega: itula, tausaga, le tele o seneturi. O se meatotino taua o le taimi foi o lana lava po o le muta mai.
Similar articles
Trending Now