Faaleleia faaleagaga, Le Lotu
O le Feagaiga Tuai. Fou ma le Feagaiga Tuai
Pe a tatou talanoa e uiga i le faaKerisiano, ona i ai lea i mafaufau o tagata uma o loo i ai eseesega fegalegaleaiga. O tagata taitoatasi e tulaga ese, o lea o le malamalama i le natura o lenei tapuaiga o se vaega taua mo i tatou taitoatasi. O nisi e talitonu i lenei manatu faavae o se seti o tusitusiga paia o aso anamua, o isi - o se talitonuga e le tatau ai i le malosiaga faalelagi. Ae Kerisiano - o, i mea uma, o se tasi o le lotu a le lalolagi, lea ua evolving mo le tele o seneturi.
O elemene taua o le Tusi Paia Kerisiano
Pe a tatou talanoa e uiga i le Tusi Paia, e mana'omia ona tatou malamalama lelei i lona taua, aua o loo i ai uma talafatu faalelotu sili ona lauiloa. O lenei mau e tele naua, ma o le taunuuga o tagata ma e o'o lava i malo atoa e mafai ona faalagolago i lona malamalama.
O upusii mai le Tusi Paia i taimi uma na togafitia eseese e faalagolago i sini o lo'o tuliloaina e tagata. Ae ui i lea, o le Tusi Paia e le o se mea sa'o, muamua o le tusi paia. O se ituaiga o aofa'iga e aofia ai vaega taua e lua: o le Old and New Testaments. O le uiga o nei fa'avae elemene o lo'o fa'atinoina atoatoa i totonu o le Tusi Paia, e aunoa ma ni suiga po'o ni fa'aopoopoga.
O lenei tusitusiga paia o loo faaalia mai ai le natura paia o le Atua, o le talafaasolopito o le foafoaga o le lalolagi, ma ua maua ai foi faavae faavae o le olaga o se tagata masani.
Ua faia e le Tusi Paia ituaiga uma o suiga mo le tele o seneturi. E mafua lenei mea ona o le tulai mai o galu Kerisiano eseese e taliaina pe teena ni tusitusiga paia. Ae ui i lea, o le Tusi Paia, e tusa lava pe o le a le suiga, na gauai atu i tagata Iutaia, ma na mulimuli ane fausia ai tu ma aga faaKerisiano, ua faatulaga mai i feagaiga: Old and New.
Lautele Tulaga Uiga o le Feagaiga Tuai
O le Feagaiga Tuai po o le Feagaiga Tuai, e pei ona e masani ona taʻua, o se vaega taua o le Tusi Paia, faatasi ai ma le Feagaiga Fou. O le mau sili lea ona matua na ulu mai i le Tusi Paia, lea tatou te masani ai i aso nei. O le tusi o le Feagaiga Tuai ua ta'ua o le "Jewish Bible".
O le faasologa o le foafoaga o lenei tusitusiga paia e ofoofogia. E tusa ai ma tala moni, o le Feagaiga Tuai na tusia i le va o le 12 ma le 1 senituri BC - ao le i o'o mai le faakerisiano o se talitonuga tutoatasi, tuto'atasi. E mulimulita'ia ai le tele o tu ma aga fa'alotu a Iutaia ua avea atoa ma vaega o le Faakerisiano. O le tusi o le Feagaiga Tuai na tusia i le gagana Eperu, ma o le faaliliuga e le o le Eleni, na o le vaitau mai le III i le III senituri BC. O le faaliliuga na lauiloa e na uluai Kerisiano, oe na latou iloa o lenei lotu na fanau mai.
Tusitala o le Feagaiga Tuai
I le taimi nei, e le o iloa le numera tonu o tusitala e auai i le faagasologa o le fatuina o le Feagaiga Tuai. E tasi le mea moni e mafai ona ta'ua ma le mautinoa: o le tusi o le Feagaiga Tuai na tusia e le tele o tusitala mo le tele o seneturi. O tusitusiga paia e aofia ai le tele o tusi, ua faaigoa i tagata na faia i latou. Ae ui i lea, o le toatele o tagata atamamai o aso nei e talitonu o le tele o tusi o le Feagaiga Tuai na tusia e tusitala o latou igoa ua natia i seneturi.
Punaoa o le Feagaiga Tuai
E smyslyaschie matua leai se mea i totonu o lotu talitonu ai tagata o le autu puna o le paia tusi o le Tusi Paia. O le Feagaiga Tuai o se vaega o le Tusi Paia, ae e le o se punavai autu, talu ai na aliali mai ina ua uma ona tusia. O le Feagaiga Tuai o lo'o fa'amatalaina i le tele o tusitusiga ma tusitusiga, o le mea e sili ona taua o lo'o taua i lalo:
- Septuagint (faaliliuga mai le gagana Eperu i le gagana Eleni).
- Vulgate (ua faaliliuina - na o le Latina).
- Targum (le tele o selau faaliliuga i le gagana Arama).
- Peshitta (o le tusitusiga lauiloa lea e faaliliuina ai le Feagaiga Tuai i le gagana Syriac).
I le faaopoopo atu i nei punaoa, e tatau ona matauina le taua o tusitusiga a Qumran. O lo'o i ai ni nai vaega o tusi uma e aofia ai le Feagaiga Tuai.
Canons o le Feagaiga Tuai
O canon o le Feagaiga Tuai o se tuufaatasiga o tusi (tusitusiga) na talia ma aloaia e le ekalesia. E tatau ona tatou malamalama o le Tusi Paia, o le Feagaiga Tuai lea o se vaega taua, na foafoaina i le tele o seneturi. O le mea lea, o lona tino mulimuli na faia muamua i totonu o le loto o le ekalesia i lalo ifo o le vaavaaiga vavalalata a faife'au. E tusa ai ma le Feagaiga Tuai, i le taimi nei e tolu lava ta'avale autu, e ese mai i mataupu ma mafua'aga:
- Tanah (le au Iutaia). Fa'atonuina i totonu o talitonuga faaIutaia.
- O le vasega masani, Christian canon, lea na faia i lalo o le uunaiga a le Septuagint (faaliliuga Eleni). Na talia e le lotu Katoliko ma Orthodox le pulou.
- I le seneturi lona 16 na tula'i mai ai se Porotesano. O lo'o i ai se nofoaga vavalalata i le va o le Tanakh ma le ta'aloga masani.
O le fa'asolopito o fa'amaumauga uma o canons na faia i le taimi o laasaga e lua:
- Fa'asalaga i talitonuga faa-Iutaia;
- Aoaoga i lalo o le faatosinaga a le lotu Kerisiano.
O le Feagaiga Fou
O se tasi vaega taua o le Tusi Paia o le Feagaiga Fou, lea na faia i se taimi mulimuli ane. O le mea moni, o lenei vaega o tusitusiga paia o loo ta'u mai ai mea na tutupu muamua ma le taimi o foliga mai o Iesu Keriso.
O le Feagaiga Fou ma le Feagaiga Tuai e eseese lava le tasi ma le isi, nai lo mea uma, e ala i punaoa na fesoasoani i lo latou tula'i mai. Afai o le Feagaiga Tuai e fa'avae i luga o tusitusiga anamua, o le New One e masani ona fa'aaoga le malamalama o le vaega muamua o le Tusi Paia. I se isi faaupuga, o le Feagaiga Tuai o le puna o le New, e tusa lava pe i ai ni mea sese i lenei fa'amatalaga.
O uiga lautele o le Feagaiga Fou
O le Feagaiga Fou na faia i le va o le faaiuga o le seneturi muamua TL ma le amataga o le seneturi muamua TA. Ua tusia i le gagana Eleni anamua. E aofia ai tusi e 27, Evagelia e fa, o loo faamatalaina ai le soifuaga o le perofeta o Iesu, faapea foi le tusi o Galuega a Aposetolo ma le Faaaliga a Ioane le Theologian. O le canonization o le na tupu o le Feagaiga Fou i le faalauiloaga faa-Kerisiano Aufono. I lenei tulaga, sa i ai se faafitauli i le le aloaia o le Faaaliga, ona sa manatu lona tusitusia a tusi mystical.
E tatau ona matauina le faatosinaga sili o tusitusiga apokalifa, anamua i le faavaeina o le Feagaiga Fou.
Va'aiga e uiga i le amataga o le Tusi Paia
O nisi tagata atamamai oe suesue i upusii mai le Tusi Paia latou te maua le faamautinoaga o vaega e lua o le Tusi Paia e tele mea tutusa. E toatele tagata su'esu'e e talitonu o le Feagaiga Fou e le sili atu ma le tasi o tusi o le Feagaiga Tuai. O sea ituaiga o mafaufauga e le'i fa'amaonia i le taimi nei, e ui lava o lo'o iai le tele o tagata e lagolagoina le sosaiete faasaienisi. O le fa'afitauli o le Old and New Testaments, o le eseesega e taua, e eseese foi a latou autu, lea e le mafai ai ona tatou iloa.
Le i'uga
O le mea lea, i totonu o le tusiga na matou iloiloina auiliiliga o tala faasolopito ma taumafai e malamalama po o le a le Tusi Paia. O le Feagaiga Tuai ma le Feagaiga Fou o vaega taua ia o le tusi autu a le ekalesia Kerisiano. O a latou suesuega e tumau pea le faamuamua mo saienitisi ma e oo mai i le aso, aua o le tele o mealilo e tumau pea le le mautonu.
Similar articles
Trending Now