Faavaeina, Gagana
Gagana Rusyn: uiga ma le faavasegaina o gagana
Rusyn gagana - o se vaega atoa o gagana eseese ma idioms, taatele i ituaiga Rusyns, oe sa nonofo i le Ukraine i le Carpathians, i Slovakia i sasae ma i le itu i saute-sasaʻe Polani. Foi, sui o tagata o loo ola i nisi o eria o Serbia, Croatia, Hanikeri, ma e oo lava i Kanata ma le Iunaite Setete.
I o tatou taimi, e tusa ma fuainumera, o le aofai o Rusyns e uiga i se tasi ma le afa miliona tagata. gagana Rusyn tutusa Rusia, Ukaraina ma FaʻaPelarusia, talu ai e faatatau i le vaega o le gagana e tasi.
manatu o linguists
O lenei gagana o se tasi o le gagana aloaia o Vojvodina - itumalo tū toʻatasi o Serbia i le itu i matu o le Danube. Mamao e leai se maliega autasi pe e mafai ona tatou manatu i le gagana Rusyn tutoatasi. linguists Ukaraina Ae peitai, e pei o le e le iloa pulega le Rusyns e avea o se vaega o ituaiga o tagata eseese, iloiloina i latou e pei vaega ethnographic o Ukrainians ma la latou gagana - o se gagana o Ukaraina. Ae peitai, e le umi ua mavae, i le 2012, o le faaaogaina o se iugafono, e tusa ma lea na avea le Ruthenian le gagana a le nuu itiiti o Ukraine.
O le mea moni, o le gagana e fesootai e lua oi ai i le teritori o se tasi atunuu, o le a faapena. o se mea masani lenei. O le ese le o, ma gagana Ruthenian. Upu Ma Uiga i ai, peitai, i se tulaga sili atu nai lo le Ukaraina, tserkovnoslavyanizmy faatumuina. O se vaega tulaga ese o le o le afioaga o le Polonism, slovakizmov, Germanism ma madyarizmov. Tele o elemene lexical o le siitia Hungarian i le gagana Ruthenian.
O le talafaasolopito o fetauaʻiga
I le 19 i senituri ogatotonu o le 20 i le sosaiete faaleaganuu Ruthenian pulea e tulaga tolu. A o fuafuaina se gagana tusitusia e faailoa Rusia Russophile, Ukrainophiles, faasologa, Ukaraina. O le vaega lona tolu faia taumafaiga aoaoga gagana tusitusia Rusin.
I le taimi o tausaga o le taua sa Podkarpacie i lalo o galuega Hungarian, ma ua taaalo Subcarpathian Sosaiete o le faasaienisi se matafaioi tele i le atinae faaleaganuu o le itulagi. I le tausaga muamua o le taua na lomia "le kalama o le gagana Ruthenian", o lona tusitala o Dr. Ivan Garayda - o se faiaoga, faaliliutusi, talaʻi, ligisi ma faiaoga. O ia o lē e faia ai se Subcarpathian Ruthenian tusitusiga. I totonu o lenei gagana, i le afio mai o tausaga i le itulagi lomia mekasini, nusipepa ma tusi.
gagana o le tulafono
E ui lava i le mea moni e faapea i le vaitaimi mavae le taua i le Podkarpacie malosi faatoʻa gagana Ukaraina tusitusiga, sa leʻi maua i totonu o Rusyns. Lē gata i lea, o le atinae o faiga tusitusia phonetic Ukaraina ua avea ma mo le tele o tagata i se faafitauli tele, e tusa ai ma lea o loo i ai pea e le tele o Transcarpathian Rusyns le manatu i latou lava e avea Ukrainians.
E ui lava i mea uma, ina ua uma le taua i le Transcarpathia aloaia ua na o Ukaraina, e ui na faamaonia toe Vojvodina Ruthenian tusitusiga i le taitoaluasefulu, ma sa faamaloloina le kalama muamua i le 1923.
E le faia lava se gagana Ruthenian masani tusitusiga. Faaliliu upu mo le mafai ona manaomia ai le malamalama i gagana eseese - o se uiga moni lea masani o le anotusi e mafai ona malamalama e oo lava i le tautala i le gagana (noatia ma fai fuafua i le malamalama o isi Sasae Slavic, Rusia mo se faataitaiga), ae e le lava lenei mo se vaaiga atoa o le galuega tusitusia.
O le gagana autu
I le itulagi Transcarpathian o Ukraine, ma i le vaega o le itulagi Prešov i Slovakia matu-sasaʻe, o le mea ua taʻua o gagana masani Subcarpathian Rusyn, lea, i le taimi, ua vaevaeina i Verkhovynsky ma dolinyanskie. Dolinyansky nutimomoia i sisifo (lematsky) ma saute i sisifo (lishatsky po maramoroshsky). Lematsky gagana taatele i le itu i sisifo o le Slovakia matu-sasaʻe. I gagana lishatskom fetalai Rusyns ola i le teritori o Teresva Valley i le itu i sasaʻe i sisifo o le Rica vanu.
I Transcarpathia i Volovets ma vaega Mizhgirya tufatufaina gagana Verkhovyna, o se mea i le va ma dolinyanskim boykovskim.
Lemko gagana o loo i ai nei i Slovakia i le itu i saute o le Carpathians. O nisi Lemko manatu oi latou Ukrainians ma la latou gagana - gagana Ukaraina. O le isi vaega faailoa lava e avea o se atunuu e ese ai.
Features
gagana Ruthenian, o le talafaasolopito o lea e matua le masani ai i foliga vaaia, manatu faapito a le tele o nuances, uiga o le gagana masani i eria tuaoi.
E lua ituaiga o ni vaueli ma e, na matauina i le gagana anamua, ma i le tele o gagana i matu. I podkarpatorusinskom "e" ua folafola le ala lava lea e tasi e pei ona i Rusia, pe afai e tua i ai o loo i ai se kosonata faigata (Nepo, Salo, derevo), ae afai o loo feagai le vaueli lava faamaluluina suiga uiga leo kosonata. Gagana i lona faaleoga e latalata i le pito i luma o le lagi, ma faaloaloa atu lona laugutu e pei o le leo o le "ma". I le taimi nei le volitiga articulation gagana, ma le vaueli "e" e manaomia ai i se leo eseese atoa, malo le leo, vaapiapi, e pei o vaai i le upu Siamani.
Foi lua variants o faaleoga mafai ona i ai le leo o le "o". I le lomiga e masani ai, e leai lava se eseesega mai le Rusia po Czech "o", ae ao le i tuuina consonants filemu ma le laugutu lautele, liliu a satauro va o le "o" ma le "u".
consonants Labial "p", "b", "c", "m" i podkarpatorusinskom fetalaia mai le faaitiitia, pe afai e te manao e vaivai faamatalaina i luga ia i latou "i". Nifo ni vaueli "t", "d", "n" i luma o le vaueli e le atoatoa faaitiitia, ae semi-vaivai, ae o le "c" ma le "z" e filemu.
isi leo
Talu mai le labial "i" o le faaleoga o le filemu, e faasolosolo ma mou atoa. gagana Carpathian uma le upu "paia" ua fetalaia "syaty" i le vaega i sisifo ma o le "syaty" i le vaega i sasaʻe o le gagana.
Ae o le leo o le "s" teuina ese mai le "ma". Mai gagana podkarpatorusinsky faaleoga eseese Ukaraina o upu faaiuina i le "ayu", mo se faataitaiga: "Dawa" nai lo o le "tuuina atu" ma le "znav" nai lo o le "iloa" i le tulafono e toatele tagata lona tolu e tausia (Davut, znavut).
O nisi nei o vaega patino i le Ruthenian: i le tusia o faamatalaga ma le (olayiti, doyiti), o le afioaga o le zvuga T ', o se tuufaatasiga tulaga ese o tusi "LN" (pito i luga, lona tolu). suinauna Vovratnye i lenei gagana o loo gaosia e faaaoga fasimea "Xia", lea e faaopoopo ina ua mavae le suinauna (nai ID tatou ataata i tua). O le autu o vaega e iloa ai le gagana Ruthenian.
Talafaasolopito o le talia aloaia
E pei ona taʻua i luga, na nofoia Subcarpathia e le Hungarians, ma i le 1939 ua lagolagoina le gagana Ruthenian e le Malo galuega. Latou talitonu madyaronov Ruthenian Russified Hungarians. O le taimi lenei e mafai ona valaauina i se tulaga faapitoa o le fuga o le gagana Ruthenian: Lomiga faasalalau "O le kalama o le gagana Ruthenian", lomia tusi, lomia nusipepa ma mekasini. Ae peitai, i le 1944 o loo i ai se sootaga Pidkarpatiya SSR ma le Malo Soviet faasaina gaoioiga faaleaganuu ma faaleaoaoga sa Rusyns. Latou e aloaia a vaega faaleatunuu laiti i Ukraine, ma o latou gagana - o se gagana, e ui lava i le mea moni e faapea i Yugoslavia sa iloa aloaia Rusyns o se tagata ese.
Nuu o le Soviets
Na i le 1991, ina ua mavae le pa'ū o le faakomunisi, atunuu o vaega o le USSR, na iloa malie le Rusyns o se nuu. I Polani, Slovakia, Hanikeri, o le Czech Republic, lagolagoina Romania ma Rusia Ruthenian i le fanua faaleaganuu ma faaleaoaoga, ma sili atu nai lo le luasefulu tausaga aloaia o Rusyns Ukraine.
E manaia o le upu "Ruthenian" ua lauiloa mo se taimi umi. E oo lava i le keronika na valaauina lenei ethnonym le tagata o loo ola i Rusia. O le upu faafitu i le feagaiga i le va o Oleg ma le tagata Eleni, tafaoga faamasani 911g. Mai le 13 i le seneturi lona 18 ina valaauina Ukrainians ma Belarusians. I Lithuania ma Polani, ao Rusyns valaau so o se tagata nofomau oe na fai mai i talitonuga ma talanoa i nisi gagana po o gagana Sasae Slavic (na tele lava Katoliko amo ma Lithuanians).
Seia 1945 sa leai se upu faamatala "rusinsky", nai lo le faaaogaina "Ruska" (mafuaaga o le igoa o le tusi "O le kalama o le gagana Ruthenian"). Ina ua mavae le taua, o le upu "Ruska" maua le uiga "Rusia", lea sa atagia mai i le Ruthenian tautala ma tusitusiga.
O le suesueina o le Ruthenian
O lenei manaia tuai o le a mautinoa lava tosina mafaufau. O loo i ai le tele o pese o loo usuina pea Rusyns i latou laulaufaiva tina, ina ia, mo le amataga, e mafai ona faatautaia ai ia i latou. So o se auala o le gagana Sasae Slavic e le faigata ona aoao le gagana Ruthenian. Tagata Fesoasoani e mafai ona maua i luga o le punaoa talafeagai faamatalaga, ae e sili atu nai lo le fesoasoani i le nuu i fesootaiga faaagafesootai tuuto atu i Ruthenian, lea e fesootai tuusao ma tautatala i le gagana, ma aoao mai ia i latou.
I le faaopoopo atu, le faia o se malaga, e mafai ona e faaalu se taimi i se nofoaga latou tautala Rusyn. O le a tuuina atu se amataga vave i le aoaoina o se gagana, o le a mafai ai ona iʻu foliga phonetic. Ae tatou ave le aoaoga, e tatau ai e iloa ai le gagana e pei e le oi ai lava se Ruthenian masani tusitusiga.
Similar articles
Trending Now