News ma Society, Faiga faavae
Malo o mataaga Libya, le laumua, o le peresitene, o le faiga faaletulafono, ma le faamatalaga ata. Afai o le Malo o Libya?
Malo o Libya o se tasi o le atunuu e sili i luga o le konetineta o Aferika. Seia oo mai talu ai nei i ai ua avea le faailoga taitaiga o atinae o le tamaoaiga i le itulagi, e faaopoopo, ua tumu lona talafaasolopito o mea moni manaia. A o Libyans soifua muamua ma pe faapefea ona latou ola i le taimi nei? Faamatalaga o Libya, o ona faatosinaga ma le faiga faaletulafono ma o le a auauna atu o le mataupu o le tatou tala.
tulaga le faafanua
Ina ia amata, ia tuu atu o le saili po o fea le atunuu o Libya. o lo oi ai lenei atunuu i le tele i matu o le konetineta o Aferika. I le itu i sisifo o lona tuaoi tamoʻe ma Tunisia ma Algeria, i le itu i saute - ma le Malo o Niger, o le Malo o Chad ma le Sudanese Republic, ma i luga o le itu i sasae - ma le malo o Aikupito. Ma o le talafatai Libya matu e le galu agamalu o le Metitirani.
vaega o le atunuu Libyan o le 1.8 miliona kilomita 2. O le tele o e laueleele toafa, aemaise le toafa Sahara. E na o le itu i matu o se fasi vaapiapi o le faauo eria faatoaga ma se ituaiga Metitirani o le tau.
I totonu o le punaoa faalenatura o Libya i le tulaga muamua e faasoasoa le suauu.
tala
Ina ia maua ai se lelei manatu e uiga i le tulaga i le taimi nei, e tatau ona e vaai atu i le taimi ua tuanai. Sei o tatou vaavaai i le faatumutumuga o le talafaasolopito o Libya.
I aso anamua, na aina ona teritori e oe maumau solo ituaiga Berber. O le igoa "Libya" e faapogai mai le gagana Eleni. Lea ua taua o le tagata Eleni le konetineta o Aferika atoa.
C ou meleniuma TLM. e. E amata nofoia Phoenician ma Greek toaga o le talafatai o Libya. I lena taimi sa i ai ni nuu faapena tele, e pei o Kurene, Leptis Magna, paʻu, Evhesparidy, Tripoli. Le tele o nei aai o loo i ai i le taimi nei ma nofoaga autu tetele o Libya setete.
I le afa lona lua o ou meleniuma TLM. e. se vaega taua o le vaega i matu o le faatoilaloina atunuu Carthage, sa ceded le vaega i sisifo i le tulaga o le Ptolemies o Aikupito. E ui i lea, i le amataga o lo tatou vaitaimi oganuu uma e pulea e le Emepaea o Roma. Ina ua mavae le pa'ū o Roma, i sasae o Libya alu atu Byzantium ma le West - i le faʻanuʻupō Vandals tulaga i le ogatotonu i Carthage. Peitai, i le VI senituri TLM. e., i le taimi o le nofoaiga a Justinian, pulea e tuʻimomomoina Byzantium le Vandals ma e aofia ai lo latou laueleele uma i ona sui auai.
Saute o Libya i lenei taimi, e leʻi tuuina atu i so o se aoga a le Malo. Iinei, e pei ona luma, ua latou femalagaaʻi ituaiga saoloto.
ua suia le tulaga talu mai le ogatotonu o VII senituri, ina ua faatoilaloina Arapi le meatotino Byzantine i Aferika. O i latou foi na mafai ai ona manumalo uma o Libya, lea ua tuufaatasia faaletulafono i le Caliphate. Talu mai lena taimi tele suia le tuufaatasiga ituaiga o tagata o le atunuu. Ae talu ai o le toatele o tagata sa Berbers, nei avea le atunuu iloga Arapi. Ina ua mavae le paʻu o se caliphate Arapi lotogatasi i le VIII senituri fesuisuiaʻi Libya vaega o le tulaga Aghlabid, o le Fatimid, Ayyubid, Almohad, Hafsid, Ayyubid, Mamluk, seia oo i le 1551 sa le faapipii atu i le Ottoman Malo.
Peitai, i lenei vaitaimi, sa le tutoatasi aiga Libya. Talu mai le 1711 sa amata ona nofotupu faigamalo Karamanli, lea iloaina le faalagolago moni i luga o le Ottoman Sultan. Ae i le 1835, ona o le faamalieina lauiloa, pau ai le faigamalo, ma le faavaeina toe Ottoman Emepaea o se faiga pulea tuusao Libya.
I le 1911, ae osofaia Italia lenei laueleele, e manumalo i le taua ma le Take. Talu mai lena taimi, ua avea ai le atunuu se kolone Italia. Ina ua mavae le toʻilalo o Italia i le Taua Muamua a le Lalolagi i le 1942, sa faia e le vaega e fitafita Peretania ma Farani.
I le 1951, na avea Libya se Malo Faitupu tutoatasi i lalo o le Tupu o Idris I. amata lea le talafaasolopito talu ai nei o le atunuu.
O le vaitaimi o le Gaddafi
Tagata sa le aafiaga aupito sili i le talafaasolopito o ona po nei o Libya, sa amata Muammar Gaddafi. O ia o lē o le ulu o le taupulepulega faalilolilo a tagata ofisa faatonuina e faasaga i le Malo Faitupu. I le 1969, i le taimi o le fetauaiga, le mana o le Idris ou faatoilaloina. Na faavaeina ai le Republic Libyan Arapi (lauiloa), lea ua avea o le ulu o Gaddafi Muammar. O le mea moni, o le peresitene o Libya, e ui aloaia o lenei tulaga lei mafai ona umia.
I le 1977, na faamavae aloaia Gaddafi mai pou o le Malo, ma tuua ai na o le igoa taitai faaleuso, ae sa faaauau pea e pulea lelei. Ona liua lauiloa i le Jamahiriya. O se ituaiga tulaga ese o le malo, lea e folafola faatemokalasi, aloaia fausia i luga o le pulega o le atunuu le tele o nuu. faavae Jamahiriya o faasosalisi, lotonuu Arapi ma isalama. O i lenei fanua ideological sa i lena taimi, Libya. tuuina atu e le Ao o le Malo Gaddafi Muammar se "Tusi Green", lea e moni lava e suia ai le faavae.
I lenei vaitaimi, ua oo Libya se atinae o le tamaoaiga e le mafaatusalia. Ae peitai, o le matua atuatuvale sootaga ma le Malo o Isaraelu ma le West, lea o le galuega faalilolilo Libyan lava tauaveina se faasologa o osofaiga faatupu faalavelave. Le sili ona lauiloa o nei o le pa o le vaalele i le 1988, ina ua mavae ua faatatau lea i Libya faasalaga tamaoaiga. I le faaopoopo atu, sa tuuaia Muammar Gaddafi i le taofia o le tetee i faiga faaupufai i le aiga ma le solia o aia tatau a tagata, e pei foi osoga e faasaga i isi atunuu o Aferika.
vātau
O le tulaga masani, e leʻi fetaui lenei tulaga o le mataupu i se vaega toatele o tagata Libyan. I le 2011, ona tofitofi e faasaga i riots le pulega Gaddafi. Ina ua le finauga ma le fouvale i le malosiaga malo taunuu i se malosi faapitoa, e faalavelave i le soʻofaʻatasiga feteenai o atunuu i Sisifo sa i luga o le itu o le fouvale. faia vaalele NATO faipuluga o malo fausaga militeli. Faatasi ai ma le lagolago a malosiaga mai fafo, na mafai ai ona faoa faamalosi le fouvale le laumua o Libya - Tripoli. Na fasiotia Gaddafi Muammar.
amata ona pulea Libya le Fono tau soloaiga National. Ae e oo lava ina ua uma le faiga palota le Palemene e lei oo mai le lalolagi i totonu o le atunuu. E faaauau pea le taua i le va o le tele o malosiaga e faasagatau mai. Toetoe lava disintegrated aoaoga lautele i aso nei o Libya. e le mafai ona mautinoa ai le tulaga o le lotogatasi o le atunuu. I le gata i lea, ua faateleina Libya gaoioiga a nisi o faalapotopotoga faatupu faalavelave, e aofia ai le tulaga Isilama (LIH), lea e oo lava pulea e pueina se numera o teritori.
faitau aofaʻi
O le toatele tele o le faitau aofai o tagata o le Libya o Arapi, o le toatele oi latou o Berbers arabizirovanyh. I le itu i saute o le atunuu ola foi oe maumau solo Berber ituaiga, o le Tuareg atunuu Negroid ma Toubou.
O le toatele o le faitau aofai o tagata o lo oi ai i le vaega i matu o Libya. ua sparsely nonofo ai ni tagata i Saute o le atunuu, ona o le a lava le tau matutu o le Sahara. E i ai se vaega tele o le vaega atoa unpopulated.
O le faitau aofai o tagata atoa i le atunuu e uiga i le 5.6 miliona tagata. e tatau ona taʻua ai e faapea o lenei numera, o le tele o le ola i le aai. Mo se faataitaiga, o le aofaiga atoa o tagata i le pito i tele aai ma agglomerations mea Tripoli, Benghazi ma Misrata sili 56% o le atunuu atoa.
Tripoli - laumua o Libya
laumua Libyan o le aai o Tripoli. O loo tu i le itu i sisifo o le atunuu i le talafatai o Metitirani. O le aupito tele i le aai, lea ua lauiloa mo le tulaga o Libya. Le laumua i ai se faitau aofai o tagata aapa toetoe 1.8 miliona tagata. Mo le faatusatusaga, o le aai sili ona tele lona lua o le tulaga Libyan - faitau aofai Benghazi o uiga 630 afe tagata ..
ua lauiloa Tripoli mo se talafaasolopito lava anamua. Ona sa faavaeina i tua i le VII senituri TLM. e. colonists Phoenician, ma uluai igoa Ea. Ua tuuina mai e igoa nei o le aai le tagata Eleni mulimuli ane. I le gagana Eleni e oznachat "Laumua e Toatolu". Mo se taimi umi lava ia o le aai autu o le itumalo o Tripolitania, ma i le 1951, ina ua mavae le folafolaga o le tutoatasi o le atunuu, na avea ma laumua o Libya.
O lenei - o Tripoli se aai po nei tele ma fale maualuga-tulai mai ma le matafaga azure, lea e mafai ona faamaualuluga o le setete o Libya. dunes oneone ata ma dunes, o lē o le punaoa e tele faamatalaga, e tuuto i mataaga tulimanu o le lalolagi, matagofie, ma e faigata ona vaai faalemafaufau faapea o se mea i le vaipanoa o le vao natura o le maualuluga maualuga tulai ... ma e leai se taua.
Ae peitai, e ui lava i le tulaga o tupe faavae, i Tripoli o kamupani le umia e le tulaga tele e na o le Matagaluega o Mataupu Tau le Va i Fafo. Uma le isi totoga o le meafaigaluega tulaga tutotonu o loo taulai i le aai o itumalo. E oo lava i le Palemene o loo tu i le aai o Sirte. sa faia lenei mea i le faavaa o le polokalama, lea e amata i le 1988, e uiga i le decentralization le atunuu.
Faatulagaga faaupufai
I le taimi, Libya - o se tulaga unitary. Le tulaga o le o se malo faitele Palemene. O tofiga o le Peresitene o Libya, e le oi ai. talitonu o le Peresitene o le taitaifono o le Maota o Sui, lea ua filifilia e le Palemene. Talu Aokuso 2014 ua faia le pou Aguila Isa Salah. I le faaopoopo atu, o le Maota o Sui (Palemene) ua filifili le Palemia, o le ao o le malo. I le taimi, o le ofisa sili o pulega o Abdullah al-Thani. Le malo o loo i Tobruk. Abdullah ni nai taimi al-Thani e faamavae, ae oo atu i le tumau pea i le taimi nei. i ai. le Palemia.
I le taimi, pulea tulaga Libya le itu i sasae o le atunuu.
I le taimi lava lea e tasi, e tatau ona faailoa mai o le Tripoli tutusa galue Aoao National le Konekeresi, lea e tetee i le Maota o Sui ma le pulea o le teritori o loo siomia ai le laumua.
I le taimi, Libya - o se tulaga faalelalolagi i ai le pulega a le Malo e ese mai i lotu ma faalapotopotoga faalelotu. I le taimi lava lea e tasi lava lagona Islamist malosi i le lalolagi.
vaega tau pulega
vaevaeina administratively tulaga Libya i 22 municipalities. Ae peitai, o nai tuutuuga o lenei vaega, talu ai o se vaega tele o le pulega tutotonu a le atunuu na te le pulea, ma e moni lava ei ai lona lava iunite tau pulega.
I le gata i lea, ei ai Libya itumalo iloga e tolu o le faalapotopotoga lea, o le mea moni, i le taimi e tasi, ma faia se tulaga e tasi: Tripolitania, Cyrenaica ma Fezzan. O le nofoaga autu o le vaega aloaia, faasologa, ua i ai i Tripoli, Benghazi ma Sabha.
Malo faatusa
fuʻa a le malo o Libya mai le 2011 o se fuʻa ma le mūmū, o tagata uli ma green faalavalava faatulaga mai i luga e oo i lalo. I le ogatotonu o loo i ai le tagavai o le māsina Isilama ma fetu. O lenei fuʻa sa faaaogaina e avea o se tulaga i le taimi o le Malo o Libya (1951-1969), ae ina ua suia le fetauaiga na e Gaddafi i se tricolor mumu-papaʻe uliuli, ma, talu mai le 1977, i luga o se ie atoa lanumeamata.
I le taimi, e le oi ai le ofu talaloa aloaia o lima o le setete o Libya, ae o loo i ai se tagavai Malo i le tulaga o se māsina ma fetu samasama.
vii National talu mai le 2011 o se tuufaatasiga o le "Libya, Libya, Libya", e faatino ai le galuega lava lea e tasi i le vaitaimi o le Malo Faitupu. I le aso o le nofoaiga a Gaddafi e pei o le vii o faaaogaina galuega faamusika "E tele le Atua."
faiga faaletulafono
Le taimi nei, o loo faavae ai le faiga faaletulafono o le setete o Libya i le aiaiga faaletulafono Farani ma Italia. I le taimi lava e tasi, e oo lava i le vaitaimi o Gaddafi, e tumau pea i se tulaga sagatonu aafiaga malosi o le tulafono Isilama, aemaise lava Sharia.
Le atunuu ua i ai se Faavae Faamasinoga, e ui lava e le i faaaogaina le Faavae fou. I le taimi lava lea e tasi, e le taliaina pea le tulaga o Libya i le puleaga faafaamasinoga o le faamasinoga faava o malo.
I le taimi lava foi lea, ua tatou iloa i le taimi e pulea e le vaega eseese o Libya i le tele o vaega, ina ia, i le mea moni, e leai ni tulaga tutusa, o le aia tatau faaletulafono, lea o le a faalautele atu i le teritori atoa o le setete. I le tele o vaega o le tulafono facto de a le atunuu o tulafono Isilama saolele (Sharia).
vaaiga
ua tuuina mai e le talafaasolopito anamua i tatou le tele o maa faamanatu faaleaganuu, lea e fiafia i ai le mata o le turisi. O le mea moni, o loo i ai le tele o nofoaga i le talafaasolopito, lea e mafai ona faamaualuluga o le setete o Libya. Mataaga o loo maua i le tele o itulagi o le atunuu.
O se tasi o maa faamanatu sili ona lauiloa o le aganuu lalolagi, o loo i Libya, o le faaleagaina o le Roma anamua amphitheater, lea e mafai ona e mafaufau i le ata i luga. Latou i ai i Sabratha, i sisifo o Tripoli. Sa fausia lenei amphitheater i le taimi o Roma ma sa faamoemoe e faaali lea sa e faafiafia ai le aofia, e aofia ai mo fusuaga gladiator.
I le atunuu atoa o loo i ai isi mea na faaleagaina o fale anamua o le Phoenicians ma le Roma. Aemaise lava lauiloa i turisi le faaleagaina o le aai anamua o Leptis Magna, na faavaeina e colonists Phoenician, ae oe na latou ave i luga o le ala o le ola Roma.
I totonu o le fale o le vaitaimi Isilama, aemaise lava e mafai ona iloa le eseesega o loo i Tripoli faletapuai Ahmed Pasha Karamanli fausia lenei pule o Tripolitania i le 1711. Foi lava manaia Gurgen faletapuai ma Al-Jami.
I le faaopoopo atu, o le meatotino a le UNESCO Lalolagi Tofi Lisi aofia petroglyphs i le eria Tadrart Acacus, le matutua e oo atu i le 14 000 tausaga.
I le aso o le lauiloa lava a Gaddafi i atunuu ma tagata tafafao fiafia le Jamahiriya Falemataaga.
E moni lava, o loo i ai se mea e mitamita ai o le nuu o Libya.
Faatasi ai ma le faatuatua i le lumanai
o le a Libya i taimi faigata talu mai lona amataga. Ina ua mavae le pa'ū o le pulega Gaddafi, e toatele tagata sa talitonu o le malamalama o le a oo mai taimi o faiga faatemokalasi moni ma le pule a le tulafono. Ae na faatamaiaina o latou faamoemoe o le atunuu ua mired i le to o le taua faaupufai, lea i se auala se tasi po o se isi faalavelave ma malosiaga mai fafo.
Le taimi nei, ua moni vaeluaina Libya i ni vaega, lea e manaomia ai se tele le tutoatasi mai le malo tutotonu, po o le le iloa ai. I le taimi lava lea e tasi e leai se faafitia o le aia tatau a le tagata Libyan e fausia ai se filemu, sosaiete faatemokarasi i lea o le a tu ai le tulafono o faiga masani tulafono i le taimua. O le mea moni, o lenei sini Libyans le a se taimi aapa. E na o le taimi o le a - le fesili tele.
Similar articles
Trending Now