Faavaeina, Saienisi
Yan Komensky, o le pedagogue Czech: talaaga, tusi, o saofaga e pedagogy
Yan Amosa Komensky (fanau mai 28.3.1592 i Nivnice, Moravia, maliu i luga o 11/14/1670 i Amsterdam, Netherlands) - Toefuataʻiga Czech o le faiga o aoaoga ma faatusa faalelotu. Iloa mo metotia faafaiaoga fou, i gagana patino.
Yan Amosa Komensky: talaaga
O le uii o le fanau e toalima, na fanau i Comenius moderately aiga mauoa o tagata faamaoni o le nuu Porotesano o le Uso Bohemian. Ina ua mavae le maliu o lona matua ma uso e toalua i le 1604, masalo mai le mala, ia nonofo faatasi ma aiga ma maua se aoaoga faaleogalua, ao i ai i 1608 e le i ulufale atu i le aoga Latina i Přerov uso Bohemian. Tolu tausaga mulimuli ane, e faafetai ai i le lagolago a Faitau Charles Žerotín ia sa i lalo o le ulu uunaiga a Johann Genriha Alsteda le Iunivesite faafouina i Herborn. Tele o vaega o le manatu o le Comenius e talitutusa lava i le filosofia o le gata. Alsted, masalomia a Aristotle ma sui Petra Ramusa, sa matuai fiafia i Raymond Lully ma Giordano Bruno, sa chiliasts ma galulue mataupu faalelotu i le aoina o le malamalama uma i lona taʻutaʻua "Encyclopedia" (1630). Ina ua maea ana aoga i Heidelberg i le 1614, na toe foi Yan Komensky i lona nuu, lea na ia muamua aoaoina i le aoga. Ae i le 1618, e lua tausaga talu ona faauuina o se faitaulaga o le uso Bohemian, ia avea ma se faifeau i fulnek. Lana uluai galuega lomia, "kalama Latina", o aso e toe foi atu na tausaga.
Tolusefulu tausaga 'Taua ma le Taua o White Mountain i Novema 1620 sa i ai se aafiaga taua i le olaga o Comenius, e pei ona faamoemoe le tele o lana galuega i le toe foi mai o lona nuu ma tagata o le faatuatua. I le isi tausaga e valu, sa le saogalemu seia leʻi taitai ia te ia le faateaina mulimuli o le uso mai le laueleele malo i Leszno, Polani, lea na ia muamua ona feutagai ai mo se nofoaga e mafai ai.
Yan Amosa Komensky, talaaga lea i le tausaga ua faailogaina i le maliu o lona faletua muamua, o Maria le Makatala, ma le la fanau e toalua, i le 1624 sa ia faaipoipo mo le taimi lona lua. Ua uma le "Labyrinth o le Lalolagi ma Parataiso o le Loto" i le 1623 ma Centrum securitatis i le 1625-m, lomia faasalalau i latou i le 1631 ma le 1633 i le faasologa i le gagana Czech.
Mai le 1628 i le 1641 sa ola Yan Komensky i Leszno o se epikopo i lana lafu, ma le faifeau o le faletaalo o le lotoifale. Sa ia maua se taimi e galulue i le toefuataiga o le poto ma le pedagogy, le tusitusi, ma luga o mea uma mo lana tusi muamua tele Didactica Magna. Tusia i Czech, na lomia i le 1657 i le gagana Latina o se vaega o le tala faamusika didactica omnia, lea o loo i ai le tele o le galuega foafoa mai 1627
Se isi tusi, na tusia i le taimi Yan Amosa Komensky, o le "Aoga Matua", tuuto atu i le uluai ono tausaga o le tausiga o se tamaitiiti.
O le lauiloa e leʻi mafaufauina
I le 1633, na maua faafuasei Yan Komensky aloaia Europa mo le lomiga Janua linguarum reserata ( «Tatala le faitotoa i le gagana"), faamalolo i le tausaga lava lea e tasi. o se faatomuaga faigofie lenei e Latina e tusa ai ma le auala fou, e faavae i mataupu faavae e maua mai Wolfgang Rathke ma tusi aoga lomia Sipaniolo Jesuits Salamanca. Le Toefuataiga o le gagana e aoao atu ai, e faatelevaveina ma faafaigofie ai mo tagata uma, sa masani o le toefuataiga lautele o tagata ma le lalolagi, lea na sailia i chiliasts uma ina ia ausia i le totoe itula i luma o le toe foi mai o Keriso.
sainia Yan Komensky se konekarate ma le Egelani Samuel Hartlieb, o ia lea na ia auina atu ia tusitusiga o lona "malamalama atoatoa Kerisiano" valaauina Conatuum Comenianorum praeludia, ma, i le 1639, Pansophiae prodromus. I le 1642 na lomia Hartlieb faaliliuga faa-Peretania, agavaa "o le Toefuataiga o le aoga." Yan Amosa Komensky, o le saofaga i pedagogy lea fafaguina fiafia tele i le liʻo nisi i Egelani, sa ia valaaulia i Lonetona Hartlieb. Ia Setema 1641 na taunuu ai i le laumua o Peretania, lea sa ia feiloai ai lona lagolagoina, faapea foi ma tagata e pei o Dzhon Pell, Theodore Haak ma Sir Cheney Culpeper. sa valaaulia ai o ia e tumau i le tumau i totonu o le UK, fuafua e faia i le kolisi pansofskogo. Ae vave faaumatia le Fouvale Aialani uma nei fuafuaga faamoemoe, ao tumau pea Comenius i Peretania seia Iuni 1642 E ui i Lonetona, na ia tusia ai lona Via Lucis ( «Ala o le Lalolagi"), lea na faasalalauina i ituaiga tusitusiga i Egelani seia oo ina na lomia i le 1668 i Amsterdam. I le taimi lava lea e tasi maua se faiaoga Czech se ofo mai Richelieu e faaauau ai lana galuega i Paris, ae peitai sa ia asiasi Descartes latalata Leiden.
Galulue i Suetena
I Suetena, toe feiloai Yan Komensky ma faigata. sianisela Oxenstierna manao ia te ia e tusi tusi aoga mo aoga. Comenius foi, i le faatauanau o ana uo le gagana Peretania, na ofo atu e galulue i Pansophius. Ia taulai atu i faafitauli e lua i le taimi e tasi, litaea i Elbing i Perusia i le taimi na i lalo o le tulafono o Suetena, i le va 1642 ma le 1648. Ua lomia Lana galuega Pansophiae diatyposis i Danzig i le 1643 ma Linguarum methodus nouissima - i Leszno i le 1648. I le 1651-m "Pansophia" sa lomia i le gagana Peretania e pei o se faataitaiga o le malamalama i le aoao. Lona "filosofia Faalenatura, faafouina o le Malamalama Paia," po o Lumen divinuem reformatate otootoga (Leipzig, 1633), na faaali mai i le tausaga e tasi. I le 1648, sa ia toe foi atu i Leszno, na avea Comenius le epikopo e lua sefulu ma le mulimuli o le usoga Bohemian (mulimuli ane suia i le Moravian).
Le lē mafai ona Sarospatak
I le 1650, faiaoga maua Yan Komensky a valaau mai Prince Sigizmunda Rakotsi o Transylvania, o le uso laitiiti o George II Rakoczy, taunuu i Sarospatak mo fautuaga i le aoga toefuataiga ma le Pansophia. Ua ia faailoa atu suiga tele i le aoga i le lotoifale, ae, e ui lava o le galue malosi, sa itiiti lona tulaga manuia, ma i le 1654 sa ia toe foi atu i Leszno. I le taimi lava lea e tasi e gaosia Comenius se tasi o le sili ona lauiloa o ana galuega, Orbis sensualium Pictus ( «nautino Lalolagi i Ata", 1658), i le faa-Latina ma Siamani. Taua, e tatalaina ai le galuega i le epigraph o le "le" ina ua tuuina Atamu igoa (Kenese 2: 19-20.). O le tusi muamua o le aoga lea e suesue le faatusa e faaaoga le mea gagana. Sa ia faaalia le mataupu faavae taua e tautinoina Yan Amosa Komensky. Faapuupuu o lenei: o le tatau ona tuuina atu faatasi upu e ala i mea ma e le mafai ona suesueina e ese mai ai i latou. I le 1659, na lomia Charlz Hul le lomiga faa-Peretania o le tusi aoga, "O le lalolagi vaaia o Comenius, po o Ata ma le lisi o mea autu o loo i ai i le lalolagi, ma gaoioiga o le tagata."
O le le lava o le manuia i Sarospatak, masalo e tele ona o le naunautai matuai manaia ma le fiafia o valoaga faaaliga Nicholas Darbika. Comenius e le o le taimi muamua na tuu i luga o le aso mulimuli o le perofeta - vaivaiga, lea gauai isi chiliasts. O i latou o masalomia o le Vaaiga mamao o apocalyptic mea na tutupu ma auauai e leʻi faamoemoeina, lea e tatau ona tupu i le lumanai, e pei o le pau o le aiga o Habsburg, po o le iuga o le pule faapope ma le Ekalesia Roma. O le lomiga o nei faamatalaga e uunaia ai mea na tutupu faaupufai sa i ai se aafiaga le lelei i le tauleleia o se faiaoga maoae.
tausaga talu ai nei
E lei leva ona toe foi Comenius e Leszno le va o Polani ma Suetena, sa amata le taua, ma i le 1656-m Leszno na atoatoa faaumatia e 'au Polani. Na leiloloa uma o ana tusi ma tusitusiga ma na toe faamalosia e tuua le atunuu. Sa valaaulia o ia e faamautu i Amsterdam, lea sa ia faaaluina le totoe tausaga o lona olaga i le fale o le atalii o lona Tagata Ulu muamua Lawrence de Geer. I le taimi o nei tausaga na ia faamaeaina ai le tele o galuega, lea o lo o nofoia ai mo le itiiti ifo i le lua sefulu tausaga, De rerum humanarum emendatione consultatio catholica. E aofia ai le fitu o vaega o le aoteleina tusi atoa o lona olaga ma avea ma se talanoaga atoa i luga o le faaleleia o mea o le tagata. "Pampedii" faatonuga i le faavaeina aoao muamua "Pansophia", o lona faavae mulimuli e "Panglottiya" faatonuga e faatoilalo gagana palu, lea e mafai ai ona maua se toe fuataʻiga mulimuli. E ui lava na lomia nisi vaega o le galuega i le 1702, na manatu leiloa seia oo i le faaiuga o le 1934, ina ua maua le tusi i Galle. na lomia muamua i le atoa i le 1966.
ua tanumia Comenius i le ekalesia a Wallonia i Naarden latalata Amsterdam. na matua talisapaia lona manatu e le pietists Siamani o le senituri XVIII. I lona lava atunuu sa lauiloa o se toa ma le tusitala o le atunuu.
ala malamalama
Galuega tuuto Yan Amosa Komensky latou le toe fuataiina o le vave ma le lelei o mea uma e faatatau i le olaga o le tagata i le fanua o le lotu, sosaiete ma le malamalama. o lana polokalama "O Le Ala o le Lalolagi", ua fuafuaina ina ia tuuina atu i le malamalama silisili o le tagata ao lumanai ai lona toe foi mai latalata i le malo o le meleniuma i le lalolagi o Keriso. sini aoao sa le faamaoni, mama ma le malamalama; ua maua le poto i luga o i mea uma e tolu.
O lea, o aoaoga o le puna ma sini uma galuega Comenius. Ona talitonuga ma faanaunauga faasoaina e le toatele o lana tupulaga, ae o lona faiga o le, e ala i le mamao, o le atoatoa o le toatele ua uma ona fuafuaina i totonu o le senituri xvii. E tele fua le faaolataga e ala i le faatuina malamalama i le tulaga o le poto lautele po o lagolagoina Pansophia polokalama o aoaoga talafeagai. Le poloaiga paia o le mea i le taimi na manatu o senituri mulimuli mai, e ogatasi ma le avanoa e ausia ai le toe fuataiina o le aoao e ala i le mauaga o lomitusi, faapea foi ma le faalauteleina o faava o malo fefaatauaiga ma le faatautaiga, lea e mo le taimi muamua i le talafaasolopito o le faasalalauina i le lalolagi atoa o lenei folafola fou, poto faafouina.
A o lana galuega Atua natia, e tatau ona tatala ai se tagata i le faaaliga e tolu: foafoaga vaaia, lea e faaalia ai le mana o le Atua; Tagata, na foafoaina i le faatusa o le Atua ma faaalia faamaoniga o lona poto paia; upu, ma ana folafolaga o le lelei finagalo i tagata. Uma e manaomia e se tagata e iloa ma le iloa, o le a aveesea mai le tusi e tolu: o le natura, o le mafaufau po o le agaga o le tagata, ma o le Tusitusiga. Ina ia ausia lenei poto, ua faaeeina i le mafaufau lelei ma le mafuaaga ma le faatuatua. Talu mai le tagata ma le natura o foafoaga a le Atua, e tatau ona latou faasoa atu i se tasi ma le faatulagaga lava e tasi, postulate, faamautinoaina o le lotogatasi atoatoa o mea uma ia i latou lava ma le mafaufau o le tagata.
Iloa ia te oe lava ma le natura
O lenei aoaoga faavae lauiloa o le macrocosm-microcosm aumaia ia i tatou le mautinoa e mafai moni lava e le tagata e saili mamao poto amanaiaina. Tagata uma, o le mea lea, e avea Pansophists, se tamai atua. Tagata faapaupau, o le na leai le afioga faaalia mai, e le mafai ona ausia lenei poto. E oo lava i Kerisiano, seia oo mai talu ai nei, sa leiloa i se paso o mea sese ona o uputuu ma uunaia ai e le tafe o le tusi, lea sa i ai e sili ona lelei o loo i ai malamalama fragmented. O se tagata e tatau ona vaavaai le gata i le galuega paia ma aoao i fetoaiga tuusao i mea - i le fesoasoani a se autopisi, e pei ona taʻua Comenius. manatu pedagogical Jan Amosa e faavae i luga o le mea moni e faapea e amata le aoaoga ma le malamalama uma i le mafaufau lelei. E mulimuli o loo i ai manatu masani o le mafaufau e faia se tagata e mafai ona malamalama i le taualumaga, lea ua feagai. Le lalolagi ma le ola o tagata taitoatasi uma o le aoga. Natura aoao, o le faiaoga o le auauna o le natura ma naturalists - le faitaulaga i le malumalu o le natura. tatau i se tasi iloa le tagata lava ia ma le natura.
Encyclopedia o malamalama atoatoa
Ina ia maua se auala i fafo o le labyrinth, e manaomia se tagata filo a Ariadne, le auala lea o le a vaai i le faatulagaga o mea, le malamalama o latou mafuaaga. e tatau ona faia le auala lenei i le tusi o Pansophia i lea o le a faasolosolo agai i le faatulagaga o le natura ma le faatulagaga o le mafaufau i le poto ma le malamalamaaga. O le a le aofia ai so o se mea e ese mai le malamalama sima ma aoga, suia uma isi tusi. faamatalaga faamaumauga Full faatulagaina i se auala, o se encyclopedia moni, tele coinciding ma le "repository" Roberta Guka ofoofogia faalenatura i le Sosaiete o le Royal, na faatulagaina e tusa ai ma le vaega o Dzhona Uilkinsa i lona "tala i le faatusa moni ma le gagana faafilosofia." Mulimuli ai i lenei auala o le lalolagi, e faigofie mafai e tagata ona maua le umiaina tumu ma le atoatoa o le malamalama uma. O le taunuuga o le a avea a universality moni; ma o le a toe o le faatulagaga o le malamalama ma le filemu. Faatasi ai ma lenei suiga o le tagata ma le lalolagi o le a toe foi atu i se tulaga tutusa ma lena na i luma o le Pau.
Fou i Education
Yan Komensky, e manaomia aoaoga ina ia mafai ona amata aoaoina le tamaitiiti e faatusatusa mea ma upu, manatu le feiloaiga muamua lava gagana ma le mea moni e faapea e le tatau ona punitia e gaogao upu ma lē lelei le malamalama manatu faavae. aoga gagana Fafo - aemaise lava i atunuu tuaoi, ona Latina - e tatau ona aoaoina i le tina, ma e tatau ona mulimuli tusi aoga le auala Pansophia. "O le faitotoa i le gagana" o le a ofoina atu i le mea lava lea e tasi o le "faitotoa i mea", ma le lua o le a avea o se encyclopedia laiti. e tatau ona vaevaeina tusi aoga Aoga e tusa ai ma vaega o le matutua ma le manatu na oi latou mea e i totonu o le aafiaga o le tamaitiiti. Mo fesootaiga aoao sili Latina, ae tulimatai atu Comenius le manu mai o se gagana faafilosofia atoatoa o le a atagia auala Pansophia, e le taufaasese, ma o le a le uninformative. Language - e na o se e feaveai o le malamalama, ae o lona faaaogaina ma le faamaoni i aoaoga o le mautinoa o lona uiga ina ia ausia le malamalama ma le poto.
Olaga o se Aoga
Yan Komensky, lea didactics na faatonuina e le gata i aoga aloaia, ae faapea foi mo le vaega o le matutua uma, talitonu o le olaga atoa o se aoga ma saunia mo le ola e faavavau. Teine ma tama e tatau ona aoao faatasi. Talu mai tagata uma ei ai se naunautaiga masani mo le poto ma le faamaoni, latou te manaomia ina ia aoaoina i se faiga le fuafuaina ma tausua. e le tatau ona faaaogaina faasalaga o le sasaina. o suesuega matitiva le o le sese o le aoga, ma le faamaoniga o le le mafai e le faiaoga e faataunuu lana matafaioi o se "auauna o le natura" po o le "faatosaga o le malamalama," e pei Comenius.
Yan Amosa, manatu pedagogical lea na manatu e sili ona taua, ma atonu o lona na saofaga i le faasaienisi, o le manatu lava o latou na o se auala o le liua i le aoao o le tagata, o le faavae lea o Pansophia ma talitonuga - o le na o faamoemoega taiala. O le tele o upu sii o le Tusi Paia i lana galuega o se faamanatu tumau o lenei puna o musumusuga. manatu o le tusi Yan Komensky valoaga a Tanielu ma le Faaaliga a Ioane le auala autu o le mauaina o le malamalama o se meleniuma latalata. O le tala o Atamu le igoa o le lima i le "Kenese" ma le poto o Solomona mamanuina lona manatu o le tagata ma lona talitonuga i poloaiga, e pei ona atagia i Pansophia ona o le Atua "mea uma i le fua ma le numera ma le mamafa." Ia faalagolago i metaphorical faigata ma le meatotino fausaga o le Malumalu o Solomona. Mo ia, o Atamu o le tagata, i le ogatotonu o le foafoaga. Na te silafia uma o le natura, ma faapea ona pulea ma faaaoga ai. O lea, sa na o se vaega o le suiga o le tagata o se suiga atoatoa o le lalolagi, lea o le a toe foafoaina lona uluai mama ma poloaiga, ma o le a le taulaga silisili i lona foafoa.
O se tagata o lona taimi
faia Yan Amosa Komensky sa matuai ese leai se saofaga i le saienisi i le atinae o le faasaienisi, lea na tupu i le taimi. Faia ma isi iloiloga o lana galuega, ae sa latou le amanaiaina atoatoa ona faalagolago i luga o se priori postulates ma ona aoaoga faamasani faafaifeau. I le isi itu, na faaalia ai ni tagata iloga o le Sosaiete Royal sootaga vavalalata ma le tele o lona manatu. O le mau tauave a le Sosaiete Nullius i Verba se nofoaga taua i le tusi o Comenius "filosofia Faalenatura, suia e le Malamalama Paia," ma i totonu lava uma e lua, ei ai le uiga e tasi. O se faamanatu lea o le aganuu ma le mamalu e le o toe arbiters o le upu moni. E tuuina atu i le natura, ma le mataituina o le puna o le malamalama patino. Lautele talanoaina faafitauli o le sootaga i le va o le Comenius ma le popofou o le Aualofa Royal e leʻi foia lava, e matele aua ua faavae i le talanoaga i luga o le masani scant ma lana galuega, ma e toetoe lava atoatoa nofouta o lona Fesootaiga.
tele faatele faamatalaga e uiga i le uunaiga a le Toefuataʻiga Czech i le Leibniz. O lea faaaliga masani o le talitonuga, o aoaoga faavae ma faafitauli o le taimi, na faaalia le manatu lava lea e tasi e isi, o lo o nofoia se nofoaga iloga i le galuega amataga o le Leibniz. manatu Yan Amosa Komensky lona toso mai talitonuga Uso Bohemian (ma o latou faanaunauga chiliastic malosi), e pei foi o uiga lauiloa o Johann Valentín Andreae, Yakob Beme, Nikolay Kuzansky, Juan Luis Vives, Bacon, Campanella, Raymond o Sabunde (Theologia naturalis na ia lomia faasalalau i Amsterdam i le 1661, ua taua o le oculus fidei) ma Mersenne, o lona fesootaiga faaalia ai se uiga lelei i le Comenius ma lana galuega.
Similar articles
Trending Now