Faavaeina, Saienisi
Ligisi - o le ... vaega Autu o ligisi
Ligisi - o le faasaienisi o le gagana, suesue i ai, ma i le faigata (e pei o se faiga), ma nisi o ana meatotino ma uiga: o le amataga ma le taimi ua mavae i le talafaasolopito, o le tulaga lelei ma le vaega e faaaogaina i, e pei foi o le tulafono lautele o le fausaga ma atinae maoae o gagana uma i le lalolagi.
Ligisi o se saienisi o le gagana
O le sini autu o le suesueina o lenei faasaienisi - gagana moni o tagata, o lona natura ma uiga, ma i le noatia - mamanu faatulagaga, faagaoioia, suia gagana ma metotia o latou suesuega.
E ui lava i le mea moni e faapea i le taimi nei le ligisi faalagolago i faavae taua faʻalemafaufau, ma ni faataitaiga, e tatau ona manatua o ligisi - o se faasaienisi matua talavou (i Rusia - ma XVIII - senituri nach.XIX). E ui i lea, ei ai muamua atu i manatu manaia - vaisu i le suesuega o le gagana, le tele o tagata atamamai ma grammarians, ua faapea manaia latou galuega matauga ma manatu (eg, o le popoto o anamua Eleni, Voltaire ma Diderot).
digression terminological
O le upu "ligisi" Ua le o taimi uma ua undisputed mo le suafa o le faasaienisi gagana le atunuu. Tutusa numera o tuutuuga "ligisi - ligisi - ligisi" ei ai ona lava vaega semantic ma talafaasolopito.
Le taimi muamua, i luma o le taʻamilosaga o le 1917, i le fetauaiga faasaienisi sa ligisi masani vaitaimi. I taimi o le Soviet, na pulea ligisi (eg, kolisi mataupu ma aoaoga faamasani i ai sa amata ona taʻua o le "Folasaga i ligisi") ma ona "lē canonical" filifiliga maua semantics fou. O lea, ligisi faatatau i le uputuu faasaienisi muai fetauaiga, ma ligisi e faasino manatu i Sisifo ma le auala, e pei o structuralism. E pei o le TV Shmelev i le mataupu "Memory o le vaitaimi: ligisi, Language, ligisi" o se feteenaiga semantic o ligisi Rusia e lei foia e oo atu i le taimi nei, ona o loo i ai le togiina o pepa aʻiaʻi, o le tulafono o le tulaga ogatasi ma derivation (ligisi → gagana linguistically →) ma se faanaunauga e faalautele ai le uiga o ligisi ( le aoaoina o se gagana ese). O lea, faatusatusa ai le suesue i le igoa o aʻoaʻi gagana i le tulaga faatonuina o loo i ai nei i le aoga maualuga, matagaluega igoa, lomiga, "tu mai" vaega o ligisi i le mataupu aoaoina "Faatomuaga i ligisi" ma le "ligisi Sili"; Vaega o RAS 'Inisetiute o ligisi "api o talaaga" Fesili o ligisi ", o le tusi" tusigatala i ligisi "; Matagaluega o ligisi ma Intercultural Fesootaiga, "ligisi Computational", o le mekasini "New i ligisi ..."
O vaega autu o ligisi: a aotelega aoao
O le saienisi o le gagana "malologa" i le tele o aʻoaʻi, o le sili ona taua o lea e le vaega autu o ligisi, o le aoao ma le faapitoa, faʻalemafaufau, ma le aoga, e faamatalaina ma talafaasolopito.
Foi, o loo faavasegaina aʻoaʻi gagana i luga o le faavae o le latou galuega ma e faavae i luga o le faamoemoega o suesuega. O lea, e masani vaevaeina i nei vaega autu o ligisi:
- vaega tuuto atu i le suesueina o le faatulagaga i totonu o le faiga o le gagana, o lona tulaga o le faalapotopotoga (eg, morphology ma syntax);
- o fuaiupu o loo faamatalaina ai le dynamics o le talafaasolopito o le atinae o le gagana i le tulaga lautele ma le faavaeina o le tulaga o tagata taitoatasi (fonetika talafaasolopito, kalama talafaasolopito);
- Fono, O le tulaga lelei e faaaogaina i le gagana ma lana matafaioi i le lalolagi (sociolinguistics, dialectology);
- Fono suesue faafitauli lavelave i le tuaoi o le faasaienisi ma aʻoaʻi eseese (psycholinguistics, ligisi computational);
- aʻoaʻi FAAAOGAINA foia ai le faafitauli aogā na tuu mai e le ligisi nuu faasaienisi (lexicography, palaeography).
Aoao tumaoti ma ligisi
O le vaevaeina o le faasaienisi o le gagana i le fanua aoao ma faapitoa faaalia ai le auala o le sini lalolagi o aia faasaienisi o suesue.
O fesili faasaienisi e sili ona taua iloiloina ligisi aoao o:
- o le fatu lea o le gagana, o le mea lilo o lona tupuaga ma le tulafono o atinae talafaasolopito;
- le tulafono autu o le masini ma galuega tauave o le gagana i le lalolagi e pei o se nuu o le nuu;
- le fua faatusatusa o le vaega o le "gagana" ma le "mafaufau", "le gagana", "moni faamoemoega";
- tulai mai ma le faaleleia atili o le tusi;
- gagana typology, o le faatulagaga o latou tulaga gagana, faagaoioia ma le atinae o talafaasolopito o vasega ma vaega kalama;
- faavasegaina o gagana uma i le lalolagi, ma le tele o isi.
O se tasi o faafitauli faava o malo e sili ona taua, lea e taumafai e foia ai le ligisi aoao - o le foafoaga ma le faaaogaina o ala fou o fesootaiga i le va o tagata (gagana faava o malo faafoliga). O le atiina ae o lenei taitaiga - se mea e faamuamua mo interlinguistics.
O le puleaga faa-faamasinoga o le ligisi tumaoti o le suesuega o le faatulagaga, faagaoioia ma le atinae o talafaasolopito o se gagana faapitoa (Rusia, Czech, Saina), o se aofaiga o gagana eseese po o le aiga atoa o le gagana e fesootai i ai i le taimi lava lea e tasi (mo se faataitaiga, e na o le faa-Latina - Falani, Italia, Sipaniolo, Potukale ma le tele o isi) . faaaoga ligisi Tumaoti metotia synchronous (aka - faamatalaina) po o diachronic (talafaasolopito) suesuega.
Aoao ligisi e faasino i le tumaoti o se faavae faʻalemafaufau ma methodological mo le suesuega o so o se faafitauli faasaienisi e fesootai ma le suesuega o le tulaga o le mea moni ma le faagasologa i se gagana faapitoa. O lea, ligisi tumaoti - a pulea e tuuina ligisi aoao, o faamatalaga o ni faataitaiga, e faavae i luga o se suesuega lea e mafai ona faia faaiuga tau o ni faaupuga.
Fafo ma ligisi lotoifale
Le masini o le faasaienisi po nei o le gagana ma sui o le faatulagaga e lua vaega - vaega autu o le nei o ligisi, mikrolingvistika (po ligisi lotoifale) ma ekstralingvistika (ligisi fafo).
Mikrolingvistika taulai atu i le totonu o le faiga o le gagana - o le leo, morphological, syntactic ma tiers vaogagana.
tosina Ekstralingvistika gauai i le eseese tele o gagana fegalegaleaiga: ma le nuu, o le mafaufau o le tagata, communicative, faalelagona, matagofie ma isi vaega o le olaga. I lona faavae o loo fananau mai methodology auiliiliga contrastive ma suesuega interdisciplinary (mafaufau, ethnolinguistics, paralinguistics, ligisi faaleaganuu, ma isi).
Synchronic (faamatalaina) ma diachronic (talafaasolopito) ligisi
O le lalolagi o suesuega ligisi faamatalaina e faatatau i le gagana setete po o lona tulaga ese, o le mea moni ma le ofoofogia i totonu o lo latou tulaga i le tuuina vaitaimi taimi, o se tulaga faapitoa o le atiina ae. Tele o taimi e uaʻi atu i le tulaga oi ai nei, e sili atu seasea - i luga o le tulaga o le taimi muamua (mo se faataitaiga, o le gagana o le nofoaʻiga Rusia o le senituri XIII).
tagofia ligisi Talafaasolopito ma le suesueina o mea moni ma ofoofogia gagana eseese i le tulaga o lo latou dynamics ma talutalu. O le maua suesue se sini e faatulaga le suiga o loo tutupu i le gagana suesueina (mo se faataitaiga, o se faatusatusaga o le dynamics o le masani tusitusia o le gagana Rusia i xvii, XIX ma seneturi XX).
faamatalaga gagana o tulaga gagana
Ligisi suesue le ofoofogia e faatatau i le tiers eseese o faiga gagana aoao. Taliaina tuuina atu i le tulaga o le gagana lenei: phonemic, lexical-semantic, morphological, syntactic. I lalo o nei tulaga o le ligisi nei vaega tetele.
I le gagana tulaga phonemic fesootai le faasaienisi nei:
- Fonetika (o loo faamatalaina ai le tele o leo tautala i le gagana, o lo latou articulation ma uiga acoustic);
- phonology (suesue i phoneme o le iunite aupito itiiti o le tautala, o lona uiga ma faagaoioiga phonological);
- morphophonology (iloiloina le faatulagaga phonemic o morphemes, suiga qualitative ma Aofaiga phonemes tutusa i le morphemes, latou variability, tuu i lalo o tulafono i luga o le tulaga ogatasi o tuaoi morpheme).
Le tulaga lexical o le gagana vaega nei iloiloina:
- Lexicology (suesueina o le afioga o se iunite faavae o le gagana ma le upu atoa e pei o le tamaoaiga gagana, explores o vaega fausaga o le gagana, o lona faalauteleina ma atinae, faapogai o le tanuina o le upu o le gagana);
- semasiology (iloiloina le uiga lexical o le upu, o le upu e fetaui i semantic ma manatu faaalia e i latou po o latou fai mai tetee, aafiaga matautia o le mea moni faamoemoega);
- onomasiology (iloiloina o mataupu e faasino i le ituaiga faafitauli i le gagana, ma le structuring o le mea faitino o le lalolagi i le taimi o le faagasologa o le aoaoina).
tulaga Morphological o le suesueina o le gagana i le mataupu nei:
- morphology (upu o loo faamatalaina ai le iunite tau fausaga, o le aofaiga atoa tuufaatasiga morphemic o upu ma ituaiga inflection, vaega o le tautala, o latou uiga, o le agaga ma le mataupu faavae o le filifiliga);
- upu faavaega (suesuega fausia upu, ona le faiga o le toe faia, o le faʻasologa o le fausaga ma le faavaega o upu ma aemaise lona faatinoga i le gagana ma le tautala).
tulaga Syntactic faamatalaina ai le syntax (suesueina o le fausaga o le mafaufau ma faiga recheporozhdeniya: auala o le tuufaatasia o le upu i le fausaga faigata o fuaitau ma fuaiupu, o ituaiga o sootaga fausaga o upu ma fuaiupu, e ala i faiga gagana e tautala tupu faavaeina).
ligisi Contrastive ma typological
tagofia ligisi faatusatusa i le auala faiga i le faatusatusaina o le masini mo le itiiti ifo i le lua po o le sili o gagana, e tusa lava po o lo latou sootaga tau kenera. E mafai ona faatusatusa ma taimi taua patino i le atinae o le tasi ma le gagana lava lea e tasi - mo se faataitaiga, o le faiga o faaiuga tulaga o le gagana Rusia o aso nei ma la tatou gagana i le taimi o anamua Rus.
tusa ligisi Typological gagana raznostrukturnyh fausaga ma galuega tauave i le "faavavau" itu (panhronichesky vaega). O lenei tulaga e mafai ai ona faailoa masani (aoao) ua faaalia ai uiga o le gagana a tagata lautele.
universals gagana
Aoao ligisi i latou suesuega valiina gagana aoao - le gagana mamanu masani i gagana uma i le lalolagi (aiai universals) po o se vaega taua o le gagana (faafuainumera universals).
A o universals aiai faailoa mai ai mea nei:
- I gagana uma o le lalolagi o loo faamatalaina i ni vaueli ma taofia consonants foliga.
- O le leo vaitafe ua vaevaeina i syllables, lea e tatau i tagata i le faiga leo "vaueli + kosonata."
- Tatau nouns ma nauna e maua i so o se gagana.
- Mo le faiga kalama o le gagana uiga o nouns ma upu galue.
- Taitasi gagana ei ai se seti o upu e faailoa atu tagata lagona, lagona po o le poloaiga.
- Afai o se gagana ei ai le vaega o le mataupu po o le agalelei, lea e tatau numera taimi nei ma le vaega.
- Afai o se nauna i le gagana tetee e ala i le natura, o ia lava e mafai ona matauina i le faataunuuina o suinauna.
- faia tagata uma i le lalolagi mai lona manatu mo le faamoemoega o le fesootaiga i le talosaga.
- fusi Coordinative ma iuni ua auai i gagana uma o le lalolagi.
- So o se gagana i le lalolagi ua i ai se fausaga faatusatusa, o le faailoa phraseological, faafaatusa.
- tapui Lautele ma faatusa o le la ma le masina.
Mo universals faafuainumera e aofia ai le iloiloga nei:
- I le tele o gagana o le lalolagi o loo i ai le itiiti ifo i le lua leo vaueli eseese (vagana - le gagana Ausetalia Arunta).
- I le tele o le suinauna gagana a le lalolagi e eseese i le numera lea e le itiiti ifo i le lua (se tuusaunoaga - o le tagata o le motu o gagana Java).
- Toetoe lava maua consonants nasal gagana uma (vagana - nisi gagana o Aferika i Sisifo).
ligisi fAAAOGAINA
O lenei fuaiupu o lo o tagofia ma le faasaienisi o le gagana atinae talanoa saʻo mai e le luitau o loo fesootai i le gagana faiga:
- faaleleia o meafaigaluega methodological i le aoaoina o le gagana o se tina gagana eseese, ma o se gagana ese;
- i le foafoaga o le tagata lava ia-fesoasoani, faasinomaga, faaleaoaoga ma lomifefiloi faapitoa, faaaogaina i tulaga eseese ma vaega o le aoao atu;
- aoaoga auala e tautala ma tusi matagofie, le saʻo, ma le manino ma auala mautinoa (mataupu tautalagia soo e);
- le tomai e faatautaia ai i le tulafono o le gagana, le pulea o le sipelaina o upu (o le tautala, orthoepy, sipelaga ma faailoga);
- faaleleia i le sipelaina, alafapeta, tusitusi mo le atinae o gagana tusitusia (mo se faataitaiga, i gagana tagata Tagata o le USSR i 1930-1940-tifaga.), o le foafoaga o le tusi ma tusi mo le tauaso;
- aoaoga i le shorthand ma transliteration;
- tulaga faatonuina o le faia o faaupuga (GOST);
- atinae o tomai faaliliuga, o le foafoaga o le Taiala i Tusitusiga bi- ma multilingual o ituaiga eseese;
- Atinae o le otometi faiga faaliliuga masini;
- le faia o se faiga aloaia leo komepiuta liliu upu tautala i mau taina (inisinia po ligisi computational);
- le faavaeina o atigi tusiga, hypertext, utufaamatalaga faaeletonika ma lomifefiloi, ma le atinae o auala o le iloiloga ma le faagasologa (British National Corpus, BNC, Rusia National Corpus);
- methodology atinae, copywriting, faasalalauga ma sootaga o tagata lautele, ma isi
Similar articles
Trending Now