Green "patu", lea ei ai se vaega tele o meatotino aoga ma tofo ofoofogia, manumalo i le gourmets mai i le lalolagi atoa. E ui lava o loo i ai le tele o tagata sa le faia o so o se fegalegaleaiga upu. O le a se artichoke? E liliu mai o se fualaau faisua-fugalaau.
Ua taʻua o Kynar foi (Cynara), artichoke e faasino i aiga e laau faifaipea Compositae (Asteraceae). Inflorescences luma o fuga laau tutusa a cone paina, ma i le taimi o le fuga, ei ai se inflorescences tele, ma le tele e pei o se laau tuitui. O se tagata e leʻi vaai i ai, e faigata e vaai faalemafaufau faapea o se artichoke. O le mea moni, i le kuka faaaogaina ae tatalaina buds, mafiafia ma mamafa. O lea la e le o taimi uma e mafai ai e vaai i le artichoke blooming. o le a faateia mai fiafia ata e matagofie pogisa lanumoana pe lanumoana violē fugalaau, faapotopoto i inflorescences, aapa a lapoa o 25 cm.
Nuu artichoke o Metitirani mea e tupu tuaa Sipaniolo Cardon (S. cardunculus). History of galueaina o lenei fualaau faisua-fugalaau ei ai ona aa i le puao o le taimi. Sa lauiloa i Aikupito, o anamua le Roma ma Eleni na o se oloa meaai ua suesueina ma iloiloina, ma foi ana meatotino faafomai. I aso anamua, artichoke e faasino i se faasologa o aphrodisiacs malosi. I nei aso o loo tuputupu ae o le laau i le toetoe lava konetineta uma.
Delicacies mai le salafa o le lalolagi e faafetai ai i le avea artichoke cuisine Farani, sa undisputed se uunaiga malosi i luga o le ituaiga kuka o Europa. flakes mafiafia o le fuga ma succulent receptacle - mea vaisu gourmet, o se mea lea o le faatauaina o artichoke. Sauniuniga o lenei fualaau aina lava manaia e faalagolago i laasaga eseese o maturation. Ipu mai ai ua taua mo lo latou tofo lelei. Tuu fagu ma artichoke tuuapa saunia salati eseese, pupuna fualaau faisua o ipu tutoatasi po o le faaaogaina inflorescences pei teuteuina. Artichokes e lelei foi mo le faaopoopoina o vaega faaopoopo i le falaoa, pasta, pizza, keke, desserts ma isi ipu.
Ae liliu mai specialties kuka suamalie - e le uma e mafai ona tuuina atu se fua o isi atunuu o fualaau faisua-fugalaau. Ina ua mavae le suesueina o lona uiga o le faamalologa, e fesili atu, "O le a se artichoke?" O lenei faletalavai atoa i se inflorescence nofofua, tamaoaiga mataʻina o lona tuufaatasiga. laau Receptacle loo carbohydrates, polotini, inulin, carotene, silymarin, flavonoids, vaitamini C, B 1 ma le B 2. lau artichoke o loo aofia ai mea tsinarin, tsinarozoid ma mamafa o acids minerale e pei o acid chlorogenic, folic, kofe ma isi. Artichoke - a faleteuoloa o elemene macro- ma mataʻituina (uʻamea, kalisiu, potassium, magnesium, phosphorus, manganese, kopa, sodium, metala paʻepaʻe, selenium).
Artichoke activates galuega tauave intestinal, faaleleia faʻamalūga, uunaʻia aveesea o toxins po o isi oloa matautia mai le tino, ei ai se aafiaga diuretic, cleans le ate, le oʻo tagāmimi oona. O lona mea faaitumalo saofaga i tuuina i lalo cholesterol, ua a density maualalo, lea e faatagaina ai le puipuia o faamai vascular ma maʻi fatu. o lo o aofia antioxidants mamana i le laau neutralize radicals saoloto ma taofiofia i le faavaega o tumors kanesa.
E tatau foi ona taʻua o le artichoke ua a taua calorific aupito i maualalo, ma o lea, e lē aafia ai le puimanava.
Ma o le mea uma. I luga o le fesili o le a le artichoke, o le tali - o se puna o le malosi. Ma e moni lenei mea. O le uluai atunuu i le lalolagi, i le faaaogaina artichokes o se puna o le eletise, na avea Sepania. Genetically fesuiai laau o loo faaaogaina mo le suauu faapitoa mo nofoaga mana fafie.
Mea e ofo ai, o lenei laau matagofie tuuto atu i le tausamiga felanulanuai. I le taulaga Sicilian o Cerda tausaga Aperila tuai faia Sagra del Carciofo - Tausamiga Artichoke. I le faamamaluina o fualaau faisua aoga ma fiafia e faia solo felanulanuai, fāʻaliga faatufugaga, konaseti ma le tofo i le o eseese o le ipu o fualaau aina.
A aai o Castroville, Kalefonia - o se tasi o le contenders mo le igoa o tupe faavae artichoke o le lalolagi. o tausaga uma lava o artichoke Queen folafola atu. I le ala, i le 1949, sa avea Marilyn Monroe, ua musuia tele chefs i le ofoofogia fiafia o lenei fualaau faisua matagofie.